13 07 2010

Çocuklara Allah'ı Anlatmak

Kızımın Allah hakkında sorular sormasına daha çok zaman var. Ama inanç bir hayat tarzı olduğu için, onlar soru sormadan da bizim hayatımızdan Allah'ın nasıl biri olduğuna dair bazı çıkarımları olacaktır.
Okuduğumuz kitaplardan, çocukların Allah'la korkutulmaması gerektiğini, çocuklara ceza kavramını iyice anlayabilecekleri bir yaşa-ergenliğe gelene kadar yalnızca cennetten bahsedilmesi gerektiğini artık iyice öğrendik fakat Allah'ın tam olarak nasıl anlatılması gerektiği, en azından benim çocuk gelişimiyle ilgili incelediğim kitaplarda yazmıyor. Bunun için, yalnızca bu konuya özel bazı kitaplar ve yazılar okunmalı sanırım.

Mustafa Ulusoy, farklı bakış açısını, kitaplarını ve terapi yazılarını çok sevdiğim bir psiko-terapist. Bu konuda aynı yazıda topladığı aydınlatıcı ve ilginç fikirleri olduğu için ondan alıntılarla devam edeceğim.

Ulusoy'a göre, çocukların sürekli Allah'ın maddi varlığıyla ilgili sorular sormasının ve bizim bu sorular karşısında zorlanmamız, Allah'ın manevi varlığını, yani özelliklerini tam anlatamayışımızdan kaynaklanıyor. Eğer aşağıdakilere benzer cümleler kurarsak, çocukların Allah'ın nerede olduğu, ne kadar büyük olduğu gibi soruları bitmese de azalabilir. Ulusoy'dan alıntı:
"Rahmetli, şefkatli, hayatı ve ölümü veren, rüzgârı harekete geçiren, ölen kuşunu cennete yollayan, güzel, mükemmel yaratan, anlamsız iş yapmayan, adaletli, insanı çok seven ve değer veren, kocaman her şeyi, küçücük her şeyi yaratan, hamamböceklerini, yılanları, fareleri, domuzları, koyunları en güzel ve en biçimli şekilde yaratan, annenin kalbine kek yapma isteği koyan, anneye güzel yemekler yapma ilhamı veren, insanların iyiliğini isteyen bir Yaratıcıdır. Yaratıcının nasıl bir varlık olduğu her fırsat değerlendirilerek anlatılabilir. “Rabbimiz ağaçları ne güzel yaratmış, demek ki O çok güzel,” “Kediye süt verme isteği koyuyor içimize, ne kadar şefkatli O."
Ulusoy, aynı zamanda dünyanın, nesne ve canlı varlıkların çocuklara tanıtılması sırasında Yaratıcıdan bahsetmeyi öneriyor. Çocuğu dünyaya katmak, varlıklarla iletişim kurmasını sağlamak, öncelikle gerekli. Bu tanışmayı sağlarken de bunları Yaratıcının hediyeleri ve yarattıkları olarak anlatmak çok önemli.
Çocuğun kâinatla derinlemesine bir ilişki kurmasını yerleştirmek için Ulusoy, "Duyular Haftası" tekniğini öneriyor. Tüm ailenin katıldığı bu tekniğe göre, her hafta bir duyu seçiliyor. Bu hafta "İşitme Haftası" olsun mesela. O hafta boyunca sadece işitme duyusuyla algılanabilenler hakkında düşünülüyor ve konuşuluyor. Mesela akşam yemeği sırasında herkes o gün hangi sesleri duyduğunu ve bu seslerin yarattığı duyguları konuşuyor. Dalga sesi, su sesi, araba sesleri, müzik sesi, çorba karıştırma sesi, çim biçme makinesinin sesi, ocaktaki yemeğin fokurdama sesi. O hafta boyunca herhangi bir ses ailecek dinlenebileceği gibi, duyulan sesler sonradan da anlatılabilir. İşitme duyusunun yaratıcının bir hediyesi olduğu, Allah'ın bu seslerle bize müzik dinlettiği söylenebilir.
Bir diğer hafta Görme Haftası. Beraber doğal bir güzellik seyredilecek. Gün batımı, deniz, ağaçlar, saksıdaki çiçek bile olabilir. Veya bir kasedeki meyveler, onları yemeden önce seyredilebilir diyor, Ulusoy. Allah'ın çilekleri ne güzel yarattığı, sonra ona bakan gözlerimizi bize verdiği, sonra bizi de çok güzel yarattığı anlatılabilir. Tat, dokunma ve koklama duyuları da aynı şekilde işleniyor. Ulusoy'un, çocuklara Allah'tan bahsetmek için bir diğer önerisi de bir kır gezisine gidileceği zaman, "Hadi Allah'ın yarattığı güzellikleri seyretmeye gidelim!" demeyi tercih etmek.
Ulusoy'un tekniğiyle çocuklarda, yaşadıkları dünya ve çevrelerindeki güzelliklere ve kendilerine verilmiş hediyelere farkındalıkları artırılabilir. Daha önceki bir yazıda Waldorf Eğitiminde bahsettiğim farkındalık ve şükran duyguları bu yollarla uyandırılabilir. Elle tutulur şeylerden yola çıkarak gözle görülemeyen Allah'ı anlatmak kolaylaşabilir. Ulusoy diyor ki, "Bu yöntem uygulanırken Allah'ın bizi ve onu ne kadar çok sevdiği ve bize ne kadar değer verdiği çokça vurgulanmalı. Çünkü çocuğun tüm hayatı boyunca ihtiyaç duyacağı en önemli şey, Yaratıcının ona verdiği değer olacaktır."Ayrıca bu teknikle çocuklar, daha derin düşünmeye, incelemeye, fark etmeye odaklanabilir. Ayrıca Ulusoy'a göre bu teknikler çocuklarda dikkat ve konsantrasyonu da artırıyor.


Not: Yapılan alıntılar Mustafa Ulusoy'un Yakınlık adlı kitabında, Çocuk ve Allah başlıklı yazısında geçmektedir.
Yazarın izni alınmıştır.

10 yorum:

  1. Bir Terazi Kizi... "Çocuklara Allah'ı Anlatmak" kaydınıza yeni bir yorum yaptı:

    Hilalcim süpersin,öncelikle gercekten cok tesekkür ederim,bu yaziyi bu günlerde yolladigin icin!
    Ben cok uzun zaman oldu Zeynep'e Allah'i anlatmaya baslayali...
    Oda cok seviyor,dualar ediyor,seviniyor dualari gerceklesince(Allah'a inanmasini ve güvenmesini,Allah'in özellikle cocuklari cok sevdigini ve onlara öncelik Tanidigini falan anlatiyorum hep!),fakat,benimde cevaplamasi zor sorularla karsilastigim oldu gecen gün...
    Herseyi Allah yaratti ve bu yaratilanlarin herseye bir faydasi var.Zeynep'te "peki Anne,timsahlari,kaplanlari neden yaratmis,onlar insanlarida yiyor?" dedi,ben kaplanlarin lesleri yedigini ve onunda mutlaka ama mutlaka bir faydasi var,diye söyledim,ama Musafa Bey bize süper örnekler vermis,bayildimmm,bu sözleri hemen unutacagimdan hemen kaydetmek istiyorum,cok degerli cümleler,hem ufaklik icinde zaten gerekli...
    neden O'nu göremedigimizin aciklamasi cok güzel yapilmis,ne diyeyim,yazandanda,zahmet edip bizlere ulastirandan da Allah razi olsun diyorum,sanada kolay gelsin Hilal,sevgiler.

    YanıtlaSil
  2. Allahın çocuklara öncelik tanıdığını anlatman çok güzel olmuş. Benim için de ileride faydası olacak bir bilgi. Senden de Allah razı olsun. İnşaallah ben de senin gibi güzel anlatabilirim kızıma.

    YanıtlaSil
  3. yazın için çok teşekkür ederim .. qerçekten çok faydalı, ilerde lazım olacağı için pc me kaydediyorum bu yazıyı =)

    YanıtlaSil
  4. ben teşekkür ederim :)

    YanıtlaSil
  5. elinize sağlık, zahmet edip uzun uzun alıntıları bizimle paylaşmışsınız. zamanı gelince faydalanacağım bilgiler şüphesiz, teşekkürler!

    YanıtlaSil
  6. mustafa ulusoy çok istifade ettiğim bir yazar.insanın temel acıları üçlemesini okumak hayatın temelini iyi oturtmak için gerçekten gerekli..müminun suresinin tefsirinde elmalılı merhum,5 duyu üzerinde akıl ve kalple 2 yol ile,insanın kainata açılan 7 yolu olduğunu söylüyor.mustafa ulusoyun duyu farketme çalışmalarını zevkle uyguladık,kalp ve akılı nasıl devreye sokabiliriz diye uğraştık..güzel şeyler çıktı ortaya..tekrar hatırlamak güzel geldi,teşekkürler..açılımları bekliyoruz,yazışınızı seviyorum..duayla...

    YanıtlaSil
  7. Merhaba, ergenliğe kadar cehennemden bahsedilemeyecek, bu tamam ama mesela günah kavramından da bahsedilmeyecek? Örneğin yere düşen ekmek kırıntılarını toplarken " günah olur kızım üzerine basmayalım" demek yanlış mıdır? Bahsettiğiniz kitaptan yola çıkarsanız ne dersiniz? Sevgilerimle.

    YanıtlaSil
  8. maiderin teşekkürler

    sirar sağol

    nghnca ulusoy'un bana giderken bir şeyler söyle'si benim de temel acılarıma iyi gelmişti. kendisini çok seviyorum, çok teselli edici, ferahlatıcı bir bakış açısı var. ben henüz yazıda anlattıklarımı uygulayamadım, kızım daha çok küçük ama sizin için faydalı olduysa ne mutlu. bizden de size dualar...

    Ivır zıvırcı, şöyle okumuştum. hatalı davranışlar için çocuklar daha anlayamayacak kadar küçükse, "Allah böyle yaparsak üzülür" demek iyi olurmuş. o zaman belki annenin sevgisi ve üzülmesiyle bir ilişki kurarak anlayabilir. günah demek yanlış mı bilemiyorum. ben de okumaya devam ettiğim ve tecrübem olmadığı için:)

    YanıtlaSil
  9. merhaba sitenizi bugün keşfettim ve hemen sık kullanılanlara ekledim.nekadar güzel yeni fikirler,yeni bilgiler...... çok beğendim.
    sevgiyle kalın.:)

    YanıtlaSil